Słowniczek
Poniżej znajduje się zestawienie kluczowych pojęć wraz z ich definicjami z jakimi możesz się spotkać w moich materiałach.
Ważna uwaga: nie są to definicje leksykalne, które znajdziesz w encyklopedii. To moje własne interpretacje i sposób, w jaki osobiście rozumiem te terminy. Jeżeli zauważysz jakieś nieścisłości to proszę o komentarz.
| Wyrażenie | Definicja |
|---|---|
| VOR | Very High Frequency Omnidirectional Range - Radiolatarnie VOR przesyłają sygnały, które pozwalają samolotom określić swój azymut (lub radial) od stacji. VOR działa w paśmie częstotliwości od 108,0 do 117,95 MHz, dzieląc pasmo od 108 do 112 MHz z elementem lokalizatora systemów lądowania przyrządowego (ILS) |
| CTAF | Common Ttraffic Advisory Frequency - Piloci korzystają z CTAF, aby komunikować się ze sobą w celu ustalenia swojego położenia i zamiarów w pobliżu lotniska, np. przy włączaniu się do ruchu, podejściu końcowym lub opuszczaniu pasa startowego. |
| TACAN | Tactical Air Navigation System - System TACAN to wojskowy system nawigacyjny, który dostarcza statkom powietrznym informacje o namiarze i odległości do stacji naziemnej lub okrętowej. Jest to zasadniczo dokładniejsza wersja cywilnego systemu VOR/DME, zaprojektowana z myślą o specyficznych potrzebach operacji wojskowych i morskich. |
| DME | Distance Measuring Equipment, czyli urządzenie do pomiaru odległości.Jest to system nawigacyjny, który pozwala samolotom określić swoją odległość od stacji naziemnej DME, zazwyczaj połączonej z VOR (Very High Frequency Omnidirectional Range).DME wykorzystuje sygnały radiowe do pomiaru czasu przelotu impulsu między samolotem a stacją naziemną, co pozwala na obliczenie odległości. |
| VNE | Velocity Never Exceed, prędkość nieprzekraczalna statku powietrznego. Jest to absolutna granica prędkości, której pilotowi nie wolno przekroczyć w żadnych warunkach podczas normalnej eksploatacji maszyny. Jeżeli nie zależy mu na tym aby samolot się rozpadł. |
| VNO | Velocity Normal Operating, maksymalna prędkość przelotowa normalnej eksploatacji, nazywana również maksymalną prędkością strukturalną przelotu. Jest to granica, która oddziela bezpieczny zakres prędkości od zakresu ostrzegawczego. W praktyce wyznacza ona koniec zielonego łuku na prędkościomierzu i początek łuku żółtego. Jest to najwyższa prędkość, przy której konstrukcja samolotu jest w stanie bezpiecznie wytrzymać uderzenie silnego pionowego podmuchu wiatru (standardowo przyjmuje się podmuch rzędu 50 stóp na sekundę) bez ryzyka odkształcenia struktury. |
| PFD | Primary Flight Display, Podstawowy Wyświetlacz Lotu – to centralny element nowoczesnych kokpitów elektronicznych (tzw. glass cockpit, jak np. Garmin G1000). Jest to ekran LCD, który integruje w jednym miejscu dane z kilku tradycyjnych przyrządów analogowych. Na PFD pilot znajdzie kluczowe informacje niezbędne do prowadzenia maszyny: Sztuczny horyzont (położenie przestrzenne samolotu), Prędkościomierz, Wysokościomierz, Wariometr (prędkość wznoszenia/opadania), Wskaźnik kursu (HSI). Głównym celem PFD jest ułatwienie pilotowi monitorowania parametrów lotu bez konieczności przenoszenia wzroku między wieloma osobnymi zegarami, co znacząco poprawia orientację sytuacyjną i bezpieczeństwo. |
| MFD | Multi-Function Display, Wielofunkcyjny Wyświetlacz – to drugi (zazwyczaj prawy) ekran w systemach typu glass cockpit (jak Garmin G1000), który służy do prezentacji szerokiego zakresu danych uzupełniających. O ile PFD skupia się na samym pilotażu, o tyle MFD to Twoje centrum zarządzania informacją. Jego głównym zadaniem jest budowanie pełnej świadomości sytuacyjnej pilota. Co najczęściej zobaczysz na MFD? Mapa ruchoma (Moving Map): Wyświetla trasę lotu, plany lotu, lotniska, punkty nawigacyjne oraz granice przestrzeni powietrznych. EIS (Engine Indication System): Cyfrowe wskaźniki pracy silnika, poziomu paliwa, ciśnienia oleju i temperatury. Pogoda i ruch lotniczy: Dane z radaru pogodowego (lub serwisu ADS-B) oraz informacje o innych samolotach w pobliżu. Topografia i przeszkody: Systemy ostrzegania przed zbliżaniem się do ziemi (Terrain/TAWS). Listy kontrolne (Checklists): Elektroniczne wersje list procedur, które pilot odhacza podczas różnych faz lotu. |
Terminy użyte w opracowaniu odzwierciedlają moje osobiste rozumienie omawianych zagadnień. Mogą one odbiegać od definicji słownikowych, ponieważ zależało mi na oddaniu ich praktycznego sensu w opisywanym kontekście